หอมใหญ่

ใช้ใส่ในแกงมัสมั่น ยำต่างๆ และน้ำซุป

ประโยชน์
- ขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ

หอมแดง

หอมแดงช่วยดับกลิ่นคาวและเพิ่มรสชาติ เป็นส่วนประกอบสำคัญในเครื่องแกงทุกชนิด ใช้ในอาหารประเภทแกงเผ็ด ต้มโคล้ง แกงเลียง ต้มยำ อาหารประเภทหลน อาหารประเภทยำ ลาบ น้ำพริกต่างๆ อาจาด เมี่ยง เครื่องเคียงของข้าวซอย ใช้ในขนมหวาน เช่นขนมหม้อแกง ใช้หอมแดงซอย เจียวให้เหลืองโรยหน้า ต้นและใบใช้เป็นผักสดสำหรับเป็นเครื่องเคียงพวกหลนต่างๆ

ประโยชน์
- ขับลม แก้ปวดท้อง แก้หวัด คัดจมูก

สะระแหน่

ยอดและใบสะระแหน่ใช้รับประทานเป็นผักสด แกล้มกับน้ำพริก พล่า ยำ ช่วยดับกลิ่นคาวและช่วยให้อาหารมีกลิ่นหอมน่ารับประทาน

ยี่หร่า

อาหารไทยใช้ยี่หร่าในการปรุงแต่งกลิ่นอาหาร โดยคั่วเมล็ดโขลกผสมกับเครื่องแกง เช่นแกงกะหรี่ แกงเผ็ด แกงเขียวหวาน

ประโยชน์
- ใช้ขับลม ขับเสมหะ

แมงลัก

ใบแมงลักใช้แต่งกลิ่นอาหาร เช่นแกงเลียง แกงหน่อไม้ใบย่านาง อ่อมปลา กินเป็นผักสด กับขนมจีนน้ำยา เป็นผักจิ้มน้ำพริก

ประโยชน์
- ใบใช้ขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ผลใช้แก้ท้องผูก และสำหรับผู้ต้องการลดน้ำหนัก โดยใช้กินก่อนอาหารหรือแทนอาหารเพื่อไม่ให้กระเพาะว่างหรือทำให้กินได้น้อยลง

มะนาว

น้ำมะนาวใช้เป็นเครื่องปรุงรสอาหารให้เปรี้ยว ใส่ในต้มยำ ส้มตำ พล่า ยำ น้ำพริกชนิดต่างๆ เช่น น้ำพริกกะปิ ปลาหมึกนึ่งมะนาว ใช้ผสมน้ำเป็นเครื่องดื่ม

ประโยชน์
- แก้ไอ ขับเสมหะ
- รักษาท้องอืด ท้องเฟ้อ
- แก้โรคลักปิด ลักเปิด

มะเขือพวง

ผลอ่อนให้รับประทานเป็นผักสด หรือลวกสุกร่วมกับน้ำพริก ผลอ่อนให้ใส่อาหารหลายชนิดเช่นแกง เผ็ด น้ำพริกกะปิ แกงเขียวหวานเป็นต้น

ประโยชน์
- แก้ไอ ขับเสมหะ ลำต้นใช้ช่วยย่อยอาหาร ขับปัสสาวะ ขับเสมหะ แก้ปวด ใบใช้ห้ามเลือด รักษาฝี หนอง รากใช้ผสมเป็นยาแก้ไขขับเสมหะ

มะขาม

คนไทยทุกภาครับประทานยอดอ่อน ดอกและฝักมะขามเป็นผักและเป็นเครื่องปรุงรส เนื้อในของฝักมะขามแก่นำมาคั้นกับน้ำใช้ปรุงรสเปรี้ยว ภาคกลางนิยมนำฝักอ่อนมาปรุงเป็นน้ำพริกมะขาม ใบมะขามอ่อนนำมาปรุงเป็นต้มโคล้ง เช่นต้มโคล้งปลากรอบ ทำต้มกะทิกับหมูและฟัก นำมาทำแกงจืด ชาวอีสานนำยอดอ่อนมาใส่ ต้มไก่ ต้มปลาและแกงเห็ด ชาวเหนือและชาวใต้ใช้ยอดมะขามใส่แกง เช่นแกงส้มยอดมะขามกับปลาเป็นต้น

ประโยชน์
- ใบมะขามแก่ช่วยขับเสมหะ แก้บิด แก้ไอ เนื้อในของฝักมะขามแก่ แก้ท้องผูก แก้ไอ ขับเสมหะ แก้กระหายน้ำ

ฟักทอง

คนไทยนิยมรับประทานฟักทองเป็นผัก ยอดอ่อน ใบและดอกตูมนำไปลวกหรือต้มให้สุกรับประทานร่วมกับน้ำพริก ยอด และดอกฟักทองสามารถนำไปใช้ในแกงเลียงหรือแกงส้มได้ผลแก่ของฟักทองนำไปปรุง อาหารได้หลายชนิด เช่นแกงเลียง ผัดฟักทองใส่ไก่หรือหมู ใส่ในแกงแคหรือแกงลาว รวมทั้งมีการดัดแปลงเป็นผักใส่ในแกงไตปลาของภาคใต้ ผลฟักทองสามารถนำไปทำเป็นของหวานได้ เช่น ฟักทองเชื่อม สังขยาฟักทองและฟักทองแกงบวบ

ประโยชน์
- มีสารสังเคราะห์จากพืชประเภทแคโรทีนอยด์ เช่น เบต้าแคโรทีน ซึ่งมีคุณสมบัติเป็น สารต้านอนุมูลอิสระ

มะกรูด

คนไทยใช้ผิวมะกรูดเป็นเครื่องเทศผสมในเครื่องแกง หลายชนิดของแกงเผ็ดและผัดเผ็ด ใส่ในน้ำพริก (ขนมจีน) น้ำมะกรูดมีรสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหาร ดับกลิ่นคาว นิยมใส่น้ำมะกรูดในปลาร้าหลน แกงส้ม แกงเทโพ ใบมะกรูดโดยการฉีกหรือหั่นฝอยเพื่อกลบคาวหรือแต่งกลิ่นในแกงเผ็ด ผัดเผ็ด ฉู่ฉี่ปลา แกงต้มส้ม ต้มยำ ห่อหมก ตำขนุน ข้าวยำปักษ์ใต้ ใส่ในเครื่องแกงทำทอดมันปลากราย ใช้ปรุงอาหารหลายอย่าง เช่น ต้มยำ แกงเผ็ด ทอดมัน ใช้โรยหน้าอาหารที่ปรุงเสร็จแล้วเพื่อแต่งกลิ่น เช่น โรยหน้าข้าวเหนียวหน้ากุ้ง

ประโยชน์
- ช่วยขับลม แก้ไอ ขับเสมหะ