ควันบุหรี่เป็นภัยร้ายที่เป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งปอด นอกจากนี้ โรคมะเร็งปอดยังเป็นสาเหตุที่สำคัญต่อการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งได้บ่อยที่สุดเมื่อเทียบกับมะเร็งชนิดอื่น เหตุผลเพราะว่าในควันบุหรี่มีสารประกอบที่อันตรายมากกว่า 4,000 ชนิด โดยในจำนวนนี้มีประมาณ 60 ชนิดที่เป็นสารก่อมะเร็ง และเป็นตัวส่งเสริมให้เกิดโรคมะเร็งปอดนั่นเอง

บุหรี่กับโรคมะเร็งปอด

นพ.เทพ เฉลิมชัย อายุรแพทย์โรคมะเร็ง โรงพยาบาลเวชธานี เผยว่า สิ่งที่ผู้สูบบุหรี่ได้สูดดมเข้าไป ได้แก่ สารทาร์(น้ำมันดิน) นิโคติน(ส่วนผสมยาฆ่าแมลง) คาร์บอนมอนนอกไซด์ ไฮโดรเจนไซยานายด์(ก๊าซพิษ) ฟีนอล แอมโมเนีย(สารที่ใช้ทำความสะอาดห้องสุขา) เบ็นซิน และฟอร์มาลดีฮายด์(สารที่ใช้ในการคงสภาพศพ) เป็นต้น ซึ่งสารพิษเหล่านี้ล้วนก่อให้เกิดโทษรุนแรงต่อร่างกาย เช่น สารนิโคติน เป็นสารพิษอย่างแรงที่ทำให้คนเสพติดควันบุหรี่ และทำให้หลอดเลือดมีการหดตัวผิดปกติ ส่งผลให้ระดับความดันโลหิตสูงขึ้น หัวใจและชีพจรเต้นเร็ว หลอดเลือดตีบแคบ เป็นเหตุทำให้เกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบและโรคความดันโลหิตสูงตามมา ส่วนทาร์นั้นมีคุณสมบัติเป็นสารก่อมะเร็งเช่นกัน โดยเมื่อสูดเอาควันบุหรี่เข้าไปในร่างกาย ส่วนหนึ่งของทาร์จะจับอยู่ที่บริเวณปอด และจะจับรวมกับฝุ่นละอองที่สะสมอยู่ในถุงลมของปอด หลังจากนั้นทำให้เกิดการอักเสบและระคายต่อหลอดลมและปอด เกิดอาการไอ มีเสมหะ เนื่องจากมีสารระคายเคืองแปลกปลอมเหล่านี้อยู่ การอักเสบที่เกิดขึ้นจากการระคายเคืองเป็นเวลานานก็จะก่อให้เกิดโรคถุงลมโป่งพองและที่ร้ายมากกว่าก็คือการเกิดโรคมะเร็งปอดตามมานั่นเอง

ความเสี่ยงของโรคมะเร็งปอด จะสัมพันธ์โดยตรงกับปริมาณบุหรี่ที่สูบ โดยพบว่าผู้ที่สูบบุหรี่มากกว่า 10-20 มวนต่อวัน ติดต่อกันนานมากกว่า 10 ปี มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดมะเร็งปอด นอกจากนี้ พบว่าการสูบบุหรี่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับมะเร็งกล่องเสียง มะเร็งช่องปากและลำคอ มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ มะเร็งไต มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งตับอ่อน มะเร็งลำไส้และทวารหนัก และมะเร็งเต้านม

มะเร็งปอดแบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลักคือ

1. มะเร็งที่เกิดจากเนื้อเยื่อของปอดเอง โดยจะแบ่งชนิดตามขนาดของเซลล์มะเร็ง คือมะเร็งปอดชนิดที่ไม่ใช่เซลล์ขนาดเล็ก ซึ่งพบได้บ่อยที่สุดประมาณร้อยละ 80 ของการเกิดโรคมะเร็งปอด ที่พบบ่อยรองลงมาคือโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ขนาดเล็ก นอกจากนี้ก็มีเซลล์มะเร็งชนิดอื่นๆ รวมถึงเซลล์มะเร็งที่หายยากซึ่งพบได้น้อยประมาณร้อยละ 5 -10 ของการเกิดมะเร็งปอด

2. มะเร็งจากอวัยวะอื่นลุกลามมาสู่ปอด เนื่องจากปอดเป็นอวัยวะที่มีน้ำเหลืองและเลือดมาเลี้ยงจำนวนมาก ดังนั้น จึงมีโอกาสที่มะเร็งจากอวัยวะอื่นๆ ลุกลามมาสู่ปอดได้ง่าย

สัญญาณของโรคมะเร็งปอด

- อาการไอที่ผิดปกติไปจากที่เคยเป็น
- ไอเรื้อรัง หรือแย่ลง
- ไอเป็นเลือด ซึ่งอาจเป็นสัญญาณเตือนแรกของโรคมะเร็งปอด
- เจ็บหน้าอก หนึ่งในสี่ของผู้ที่เป็นโรคมะเร็งปอดจะมีอาการนี้ และอาจเกี่ยวข้องกับโครงสร้างอื่นๆ รอบๆ ปอด
- หายใจถี่ มักเกิดจากการอุดตันของการไหลเวียนของอากาศในปอด การคั่งของน้ำเยื่อหุ้มปอด หรือการแพร่กระจายของมะเร็งทั่วปอด
- เสียงแหบ หายใจมีเสียงหวีด เป็นสัญญาณการอุดตัน หรือการอักเสบในปอด ที่อาจมาพร้อมกับโรคมะเร็ง
- การติดเชื้อทางเดินหายใจซ้ำ เช่น หลอดลมอักเสบ หรือปอดอักเสบ เป็นสัญญาณของโรคมะเร็งปอดด้วยเช่นกัน
- มีปัญหาในการกลืน

การวินิจฉัย

ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดโดยส่วนใหญ่ มักได้รับการวินิจฉัยโรคช้า เนื่องจากขณะที่เริ่มเป็นจะวินิจฉัยยาก ทำให้เกินกว่าครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยมักพบมะเร็งอยู่ในระยะแพร่กระจายไปแล้ว

1. การตรวจโดยการถ่ายภาพ
 การตรวจด้วยการถ่ายภาพมีหลายวิธี เช่น การเอกซเรย์ปอดนับเป็นวิธีพื้นฐานที่สุดที่สามารถมองเห็นมะเร็งที่ปอดได้ ส่วนวิธีอื่นๆ ที่สามารถทำได้คือ เครื่อง CT scan คือใช้คอมพิวเตอร์ช่วยในการถ่ายภาพแบบ 3 มิติ ช่วยตรวจพบก้อนเนื้องอกที่อาจไม่ปรากฏบนภาพเอ็กซเรย์ หรือพบเนื้องอกที่แพร่กระจาย นอกจากนี้ยังมี เครื่อง MRI scan เป็นวิธีที่ใช้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์ในการสร้างภาพที่ทำให้เห็นรายละเอียดที่ชัดมากยิ่งขึ้น

2. การเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อไปตรวจทางพยาธิวิทยา
 เป็นการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ โดยจะนำชิ้นเนื้อขนาดเล็ก หรือก้อนทั้งหมดของเนื้องอกของร่างกายออก แล้วนำชิ้นเนื้อตัวอย่างมาตรวจภายใต้กล้องจุลทรรศน์ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับมะเร็งที่อาจเกิดขึ้น วิธีการในการตัดชิ้นเนื้อเพื่อวินิจฉัย ได้แก่

- การใช้เข็มดูด โดยจะใช้เข็มที่บางมากผ่านผิวหนังเข้าไป แล้วดูดเอาชิ้นเนื้อบางส่วนออกมาจากก้อนเนื้อที่สงสัย โดยจะใช้ยาชาเฉพาะที่เพื่อป้องกันอาการปวดระหว่างการดูดเก็บชิ้นเนื้อ บางครั้งอาจจะต้องทำร่วมกับเครื่อง CT scan เพื่อช่วยกำหนดตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับผ่านเข็มเข้าไป

- การส่องกล้องเข้าทางหลอดลม ทำโดยใช้กล้องส่องขนาดเล็กสอดผ่านเข้าทางจมูกลงไปทางหลอดลม ซึ่งจะช่วยให้แพทย์เห็นภาพของหลอดลมและท่อหลอดลมในปอดได้โดยตรง และยังสามารถมองเห็นก้อนเนื้องอกได้ชัดเจน ทำให้สามารถดูดเซลล์ หรือนำชิ้นเนื้อบริเวณนั้นมาตรวจทางห้องปฏิบัติการต่อไปได้

มะเร็งปอดสามารถรักษาได้อย่างไร

แพทย์จะวางแผนการรักษา โดยพิจารณาจากปัจจัยด้านต่างๆ เช่น ชนิดของโรคมะเร็งปอด สุขภาพโดยทั่วไปของผู้ป่วย ระยะและการแพร่กระจายของโรคมะเร็ง ผลการตรวจเลือดและผลจากภาพถ่ายและเอกซเรย์ โดยผู้ป่วยแต่ละท่านอาจมีวิธีการรักษาที่แตกต่างกัน ตามอาการของโรคมะเร็งปอดที่เป็น โดยการรักษาจะประกอบด้วย การผ่าตัด การฉายรังสี และยาเคมีบำบัด อาจเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่ง หรืออาจใช้หลายวิธีร่วมกัน แล้วแต่ดุลพินิจของแพทย์

เพื่อให้ผลการรักษาดีและเหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วย การรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด จึงจำเป็นต้องอยู่ภายใต้การดูแลรักษาของทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สหสาขาวิชาชีพ หลากหลายสาขา อาทิ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคมะเร็ง ศัลยแพทย์ พยาบาล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการวินิจฉัยโรคจากชิ้นเนื้อเยื่อ นักกายภาพบำบัด นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ และนักกำหนดอาหาร เป็นต้น อย่างไรก็ตาม การรักษาแต่ละวิธี อาจมีผลข้างเคียงมากน้อยแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

นพ.เทพ กล่าวโดยสรุปว่า โรคมะเร็งปอดยังเป็นโรคที่รุนแรง รักษายาก วิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบันคือการป้องกัน หรือหยุดพฤติกรรมการสูบบุหรี่ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้มีชีวิตยืนยาวขึ้น และจะได้ไม่เสี่ยงต่อโรคมะเร็งปอดในที่สุด

สอบถามเพิ่มเติมที่ คลินิกโรคมะเร็ง
โทร. 0-2734-0000 ต่อ 2200, 2204

อาการของโรคลมชักอาจเกิดขึ้นเมื่อไรก็ได้ และที่สำคัญน่ากังวลว่าอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต…

ทำไมจึงเป็นโรคลมชัก

โรคลมชัก เป็นหนึ่งในความผิดปกติของระบบประสาทที่พบได้ เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงอย่างเฉียบพลันของคลื่นไฟฟ้าสมองที่ออกมาจำนวนมากพร้อมๆ กันทีเดียว จึงทำให้มีอาการแสดงของโรคลมชักเกิดขึ้น สาเหตุของโรคลมชักในปัจจุบันยังไม่ทราบแน่ชัด แต่โดยทั่วไปพบว่ามักมาจากปัจจัยที่สำคัญคือ
- กรรมพันธุ์
- สมองเคยได้รับอันตรายต่างๆ มาก่อน เช่น จากภาวะขาดออกซิเจนขณะคลอด อุบัติเหตุที่กระทบกระเทือนสมอง เนื้องอกในสมอง หลอดเลือดสมองผิดปกติ การติดเชื้อของระบบประสาท
- มีความผิดปกติทางสมองมาตั้งแต่กำเนิด

alt="" class="detail-image" />

alt="" class="detail-image" />

โรคลมชักมีอาการอย่างไร

โรคลมชักมีความหลากหลายทางอาการมาก อยู่ที่ว่าภาวะผิดปกติของกระแสไฟฟ้าในสมอง เกิดขึ้นกับสมองส่วนใด และรุนแรงแค่ไหน เช่น
- ลมบ้าหมู เป็นอาการชักชนิดที่เกิดบ่อยคือ อาการชักทั้งตัว เวลาชักจะเกร็งกระตุกนาน 2-3 นาที โดยตัวเองไม่รู้ตัว จำเหตุการณ์ไม่ได้
- ชักเหม่อ เป็นครู่เดียว ไม่เกิน 30 วินาทีก็หาย บางรายมีอาการชักเฉพาะที่แบบรู้ตัว เช่น มีอาการกระตุกที่แขน ขา หรือหน้า ผู้ป่วยจะรู้ตัวและบอกเล่าอาการได้ บางรายอาการชักเป็นแบบทำอะไรซ้ำๆ โดยไม่รู้ตัว ผู้ป่วยบางรายมีอาการชักหลายรูปแบบได้ หลังชักผู้ป่วยอาจรู้สึกปวดศีรษะ อ่อนเพลีย มึนงง ต้องการพักผ่อน

บางอาการสังเกตได้ยากมาก โดยเฉพาะหากอาการเกิดขึ้นเพียงไม่กี่วินาที ทำให้ผู้ป่วยส่วนหนึ่งไม่รู้ตัวว่าตัวเองเป็นโรคลมชัก ถ้าหากมีอาการเหล่านี้ซ้ำๆ และมีอาการวูบตามมา แม้จะไม่มีอาการเกร็ง ชัก กระตุก คนที่เห็นเหตุการณ์ต้องสังเกตว่าผู้ป่วยมีอาการขณะตื่นหรือหลับ มีอาการนานเท่าไร หลังจากมีอาการผู้ป่วย มีการกระพริบตา เคี้ยวปาก พูดพึมพำ เกร็ง กระตุกอวัยวะส่วนไหน และผู้ป่วยรู้สึกตัวหรือไม่ หลังจากนั้นควรรีบพามาพบแพทย์ เพื่อซักอาการและประวัติ ตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) และ MRI Brain ซึ่งจะช่วยบอกได้ว่าเป็นภาวะของโรคลมชักหรือไม่

alt="" class="detail-image" />

alt="" class="detail-image" />

การตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง (Electroencephalography : EEG)

เป็นการบันทึกสัญญาณไฟฟ้าของกลุ่มเซลล์ในสมอง ผลการตรวจจะปรากฎเป็นเส้นกราฟต่อเนื่องบนจอภาพ การตรวจคลื่นสมองเป็นการตรวจที่ง่าย ปลอดภัยและไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดแก่ผู้ป่วย สามารถทำการตรวจได้ในผู้ป่วยตั้งแต่แรกเกิด
- ประโยชน์ของการตรวจโรคลมชักด้วย EEG
- เพื่อยืนยันการวินิจฉัยให้แน่นอน โดยเฉพาะในรายที่มีประวัติไม่ชัดเจน หรือสงสัยว่าเป็นโรคลมชัก
- เพื่อจำแนกชนิดของโรคลมชัก ซึ่งมีผลต่อการเลือกยากันชักที่เหมาะสมกับโรคลมชักแต่ละประเภท
- เพื่อใช้ประเมินผลการรักษาได้ นอกเหนือจากการติดตามอาการผู้ป่วย
- เพื่อเป็นแนวทางในการลดยา หรือหยุดยากันชัก ในกรณีที่ควบคุมการชักได้แล้ว
- ขั้นตอนการตรวจคลื่นไฟฟ้าสมองมีอะไรบ้าง

เจ้าหน้าที่จะทำการซักประวัติผู้ป่วย เพื่อประกอบการวางแผนการตรวจคลื่นสมอง หลังจากที่ผู้ป่วยนอนบนเตียงตรวจแล้ว เจ้าหน้าที่จะติดสายตรวจ (electrodes) บนหนังศีรษะในตำแหน่งต่างๆ ที่ได้ทำความสะอาดไว้แล้ว จากนั้นจะต่อสายตรวจเข้าเครื่องตรวจคลื่นสมอง เมื่อเปิดเครื่องตรวจจะเกิดเส้นกราฟ ซึ่งเกิดจากสัญญาณไฟฟ้าในสมองปรากฏบนจอภาพตลอดเวลาที่ทำการบันทึก โดยมีระยะเวลาตรวจ 30 นาที – 1 ชั่วโมง ซึ่งมีโอกาสค้นพบคลื่นไฟฟ้าสมองผิดปกติในผู้ป่วยที่เป็นโรคลมชักประมาณ 60% หรือการตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง 24 ชั่วโมง พร้อมบันทึกวิดีโอเพื่อดูอาการผู้ป่วยร่วมกับการทำคลื่นสมองในเวลาเดียวกัน ซึ่งแพทย์อาจสั่งตรวจเพียง 24 ชั่วโมง หรือตรวจติดต่อกันหลายวันแล้วแต่ความเหมาะสม

alt="" class="detail-image" />

alt="" class="detail-image" />

การตรวจสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI Brain)

การตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง หรือ EEG นั้น จะเป็นตัวบ่งถึงสัญญาณไฟฟ้าที่ผิดปกติว่ามาจากบริเวณไหน และความถี่ของการกระจายของไฟฟ้าส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ EEG จะไม่สามารถบอกถึงพยาธิสภาพได้ ซึ่งในปัจจุบันทางศูนย์ฯ ได้นำ MRI Brain มาใช้ประกอบในการตรวจวินิจฉัย ประโยชน์ของ MRI Brain คือ ช่วยในการยืนยันพยาธิสภาพหลังจากตรวจ EEG แล้วว่า รอยโรคเป็นชนิดอะไร ซึ่งถ้าเราพบว่า พยาธิสภาพที่กระตุ้นให้เกิดอาการชักเกิดจากเนื้องอก หลอดเลือดผิดปกติ การรักษาก็จะไม่ใช้ยาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการผ่าตัดเข้ามาประกอบด้วย

การรักษา

ปัจจุบันผู้ป่วยประมาณ 70-80% สามารถรักษาได้ด้วยการใช้ยา โดยผู้ป่วยต้องรับประทานยาสม่ำเสมอ แต่มีบางรายที่ไม่ตอบสนองต่อยา ปัจจุบันผู้ป่วยโรคลมชักบางชนิดสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด แต่จะต้องได้รับการตรวจโดยแพทย์อย่างละเอียดเพื่อดูว่าผู้ป่วยเหมาะสมที่จะให้การรักษาโดยการผ่าตัดหรือไม่ การผ่าตัดจะถูกนำมาพิจารณา ในกรณีที่
- สามารถระบุตำแหน่งของรอยโรคในสมองที่ทำให้เกิดการชักได้
- การใช้ยากันชักไม่ได้ผล
- ตำแหน่งที่เป็นสามารถทำการผ่าตัดได้ โดยไม่ทำความเสียหายให้เนื้อสมองส่วนอื่น
- ผู้ป่วยไม่มีผลกระทบจากการผ่าตัดเอาเนื้อสมองบางส่วนออก

นอกจากนี้ผู้ป่วยโรคลมชักควรหลีกเลี่ยงปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการชักมากขึ้น คือการอดนอน ความเครียด ออกกำลังกายมากผิดปกติ แสงกระพริบเป็นจังหวะ เช่น วิดีโอเกม เป็นต้น

ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชธานี
www.vejthani.com

ขนิษฐา นิยมวงศ์ และ อ.ย่ิงศักดิ์ จงเลิศเจษฎาวงศ์ – ทญ.สุชาดา โหละสุต

การบริโภคอาหารฟาสต์ฟู้ดที่มีปริมาณไขมันและแป้งสูงเป็นประจำ จะนำไปสู่ความเสี่ยงของโรคต่างๆ อาทิ โรคอ้วน โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง ฯลฯ โรงพยาบาลวิภาวดี จึงได้จัดกิจกรรมแนะนำการเลือกรับประทานอาหารที่มีคุณค่า เพื่อช่วยในการต่อต้านโรคต่างๆ

ในฐานะนักกำหนดอาหาร โรงพยา-บาลวิภาวดี ขนิษฐา นิยมวงศ์ กล่าวถึงหน้าที่ของนักกำหนดอาหารคือ ดูแลเรื่องอาหารให้คนไข้ในโรงพยาบาล ซึ่งแต่ละคนอาจจะมีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดัน โรคหัวใจ และในแต่ละราย ความต้องการอาหารก็ไม่เท่ากัน สำหรับคนที่สุขภาพปกติควรเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยมีหลักง่ายๆคือ
1. ทานอาหารธรรมชาติเท่าที่จะเป็นไปได้ เพราะร่างกายต้องการสารอาหารที่บริสุทธิ์ปราศจากการปรุงแต่ง
2. ทานอาหารที่ไม่ขัดสี เช่น ข้าวซ้อมมือ เพราะเส้นใยอาหารสูง และมีวิตามินต่างๆ เช่น วิตามิน B1, B6
3. ทานผลไม้และผักสด ช่วยให้ไม่อ้วน ขับถ่ายสะดวก ลดระดับไขมันในเลือด ให้วิตามินและแร่ธาตุ
4. ทานอาหารเนื้อสัตว์ให้น้อยที่สุด เพราะย่อยยาก ควรเลือกเป็นปลา โดยเฉพาะปลาทะเล เพราะมีกรดโอเมก้า 3 ช่วยในเรื่องระบบความจำและการมองเห็น
5.เน้นผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง เพราะถั่วเหลืองประกอบด้วยโปรตีนจากพืชและไฟโตอีสโตรเจน
6. ระมัดระวังอาหารที่มีไขมัน
7.หลีกเลี่ยงอาหารที่ผลิตจากแป้งขาวและน้ำตาลทรายขาว และสำหรับผู้สูงอายุควรรับประทานไข่ไก่ 2-3 ฟองต่อสัปดาห์ และที่ขาดไม่ได้ควรหาเวลาออกกำลังกายอย่างน้อย 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์

ด้าน ทญ.สุชาดา โหละสุต กล่าวว่า การเลือกรับประทานอาหารนั้นมีผลต่อสุขภาพฟันด้วย ยิ่งอาหารจำพวกแป้งจะกลายเป็นน้ำตาล สามารถทำให้ฟันผุได้ง่าย โดยเฉพาะเด็กซึ่งมักจะทานอาหารจำพวกนี้ค่อนข้างมาก ในขณะที่ผู้สูงวัยควรหลีกเลี่ยงการทานอาหารแข็ง เพราะจะทำให้ฟันสึกกร่อนได้เร็ว และมีโอกาสทำให้ฟันร้าว ควรเลือกทานอาหารประเภทเนื้อปลา จะได้ใช้แรงบดเคี้ยวน้อย ช่วยยืดอายุฟันให้ยาวขึ้น

อ.ยิ่งศักดิ์ จงเลิศเจษฎาวงศ์ ในฐานะนักปรุงอาหารชื่อดัง ได้แนะนำเมนูอาหารที่เหมาะกับผู้ที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคต่างๆ ได้แก่ ข้าวห่อสาหร่ายไส้ทูน่า และซุปเต้าเจี้ยวญี่ปุ่นใส่ทูน่า โดยกล่าวว่าที่เลือกใช้ปลาทูน่าในการปรุงอาหาร เพราะปลาเป็นโปรตีนที่ย่อยง่ายที่สุด นอกจากนี้คุณค่าทางโภชนาการ อาทิ โปรตีน ไอโอดีน โอเมก้า 3 รวมทั้งมีกรดไขมันชนิดไม่อิ่มตัว ยังช่วยป้องกันคอเลสเทอรอล ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เส้นเลือดอุดตัน.

สุขภาพน่ารู้ ที่มา ไทยรัฐ

อัมพฤกษ์หรืออัมพาต เกิดจากหลอดเลือดที่หล่อเลี้ยงสมองมีการอุดตันหรือแตก ทำให้เกิดอาการแขนขาอ่อนแรง ร่างกายชาครึ่งซีก ถ้าเป็นน้อยๆ อาจมีเพียงเดินเซ พูดไม่ชัด เวียนศีรษะ เห็นภาพซ้อน หรือปวดศีรษะอย่างรุนแรง หากผู้ป่วยมีอาการดังกล่าว ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่มีโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ สูบบุหรี่ และไขมันในเลือดสูง

เนื่องจากเป็นโรคที่มีอาการค่อนข้างทันทีทันใด และจำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว ดังนั้น การตรวจหาสัญญาณของการเกิดอาการอัมพฤกษ์หรืออัมพาตได้ก่อน จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาทันท่วงที

นายแพทย์ชยานุชิต ชยางศุ อายุรแพทย์โรคสมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชธานี กล่าวถึงวิธี Carotid Duplex Ultrasounds ซึ่งเป็นการตรวจหาโอกาสเสี่ยงของการเกิดอัมพฤกษ์/อัมพาต ว่าเป็นการตรวจหลอดเลือดใหญ่ที่คอ ที่ไปเลี้ยงสมองส่วนหน้า และตรวจหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองส่วนหลังด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อดูการไหลเวียนเลือดที่ขึ้นไปเลี้ยงสมอง และตรวจหลอดเลือดว่ามีคราบหินปูน หรือคราบไขมันเกาะอยู่ภายในหลอดเลือดหรือไม่ และสามารถวัดขนาดของคราบดังกล่าวได้ เพราะเมื่อมีการหนาตัวมากขึ้น จะทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก และอาจทำให้เส้นเลือดที่ขึ้นไปเลี้ยงสมองเกิดการตีบหรือตัน การตรวจนี้สามารถช่วยประเมินผู้ป่วยที่เป็นโรคอัมพาต และช่วยในการวินิจฉัย ติดตามสภาพของหลอดเลือดในสมองของผู้ป่วย ในขณะที่ผู้ป่วยอยู่ในห้องผู้ป่วยหนักได้

อาการที่สงสัยว่าอาจมีการตีบของเส้นเลือด
- ตาบอดเพียงส่วนหนึ่งของตา มักจะเป็นข้างเดียว อาจเป็นเพียงชั่วคราว เพราะลิ่มเลือดไปอุดเส้นเลือดที่ไปเลี้ยง retina ถ้าแพทย์ดูในลูกตาอาจเห็นเส้นเลือดที่อุดตัน
- เป็นอัมพาตแขนขา หรือพูดไม่ออก นึกออกแต่พูดไม่เป็นคำพูด อาการจะเป็นอยู่ไม่นาน อาจเพียงไม่กี่นาทีแล้วหายเอง เพราะลิ่มเลือดที่หลุดไปสมองเล็กมาก ถ้าผู้ป่วยนิ่งนอนใจไม่ไปพบแพทย์ ไม่ให้ความสำคัญกับอาการที่เป็น ในอนาคตลิ่มเลือดอาจใหญ่ จนทำให้เกิดอัมพาตถาวรได้ อาการชั่วคราวแบบนี้เรียก TIA (transient ischemic attack) เป็นอาการที่พบบ่อยมาก แต่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยให้ความสนใจเพียงพอ เพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก
- การเป็นลม ล้มลงโดยไม่มีสาเหตุ อยู่ดีๆ ก็ล้ม เรียกว่า drop attack อาจเป็นอาการของเส้นเลือด carotid ซึ่งเป็นเส้นเลือดที่อยู่บริเวณคอ ตีบได้

อาการทั้งสามอย่างที่กล่าวข้างต้น จำเป็นต้องหาสาเหตุโดยไม่รั้งรอ

ใครบ้างที่ควรตรวจด้วยวิธีนี้
- ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต เพื่อดูรอยโรคของหลอดเลือดแดง carotid และติดตามผลเป็นระยะ
- ผู้ป่วยที่เคยมีอาการสมองขาดเลือดไปเลี้ยงชั่วคราว
- ผู้ป่วยที่มีเสียงฟู่ ผิดปกติที่หลอดเลือดแดง carotid ทั้งรายที่มีอาการ และไม่มีอาการของโรคหลอดเลือดสมองที่มีการขาดเลือดเฉพาะที่
- ผู้ที่ต้องผ่าตัดโรคหลอดเลือดอื่นๆ เช่น ผ่าตัดตัดต่อหลอดเลือดแดงหัวใจในรายที่มีหลอดเลือดแดงหัวใจอุดตัน เพื่อตรวจประเมินค่าก่อนนำผู้ป่วยไปผ่าตัด
- ตรวจสุขภาพเบื้องต้นสำหรับผู้ที่มีประวัติเป็นโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือผู้ที่มีประวัติมีบุคคลในครอบครัวเป็นอัมพาต จากอาการสมองขาดเลือด

ประโยชน์ของการตรวจ
- เพื่อดูรอยโรคของหลอดเลือดแดงที่คอ
- เพื่อดูว่าเส้นเลือดที่คอมีลิ่มเลือดอุดตันเส้นเลือดหรือไม่

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงของการตรวจรักษา

ไม่มีผลข้างเคียง ไม่เจ็บปวด ทำซ้ำได้โดยไม่อันตราย ใช้เวลาตรวจประมาณ 20 นาที ไม่ต้องงดน้ำงดอาหารก่อนเข้ารับการตรวจ แต่มีข้อจำกัดสำหรับผู้ที่คอสั้นมาก คอหนามาก จะทำให้เห็นหลอดเลือดได้ไม่ชัดเจน

นายแพทย์ชยานุชิต กล่าวทิ้งท้ายว่า การตรวจด้วยเครื่องมือ Carotid Duplex Ultrasounds เป็นการตรวจเบื้องต้นเท่านั้น โดยการตรวจดังกล่าว ควรต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์เฉพาะทางด้านอายุรกรรมประสาท

ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชานี
www.vejthani.com